[ مقدمه مصحح ] تكملهء سوم كتبى كه با بودجهء اين موقوفات طبع و توزيع مىشود بايد كاملا منطبق با نيت واقف و هدف وقفنامه باشد . اگر همهء تأليفات و مجموعه‌هائى كه به قلم واقف منتشر شده يا مىشود صد در صد اين مطابقت را ندارد ، بسبب اين است كه واقف قصد چاپ آنها را با مال خود داشته ، ولى زمانى كه دارائى خود را وقف عام مخصوصا براى انتشارات كتب تاريخى و ادبى نمود چاپ كتب خود را هم كه داراى همين جنبه‌هاست بعهدهء بنياد واگذار كرد . اما اين مجوز آن نيست كه تأليفات ديگر را هم از هر نوع كه باشد و برسد چاپ نمايد . كتب نظم و نثرى از گذشتگان يا آيندگان با بودجهء آن چاپ خواهد شد كه هدف غائى واقف را كه ترويج زبان درى و تحكيم وحدت ملى ايران است در بر داشته باشد ، كتبى كه بوئى از « ناحيه‌گرائى » و « جدائى طلبى » و حكايت از رواج زبانهاى خارجى به قصد تضعيف زبان درى ، و ديگر چيزهاى تفرقه‌آميز و روشها و سياستهاى فتنه‌انگيز داشته باشد نبايد با بودجهء اين موقوفات طبع و توزيع شود . نكتهء ديگر آنكه ، چون شايد براى چاپ كتب و فرهنگ نامهء فارسى كه دايره مانند يعنى « انسيكلوپدى » باشد ، و تاريخ كامل ايران كه اوراق زياد و هزينهء بيشتر دارد ، درآمد ماهيانهء بنياد كفاف خرج آنها را ندهد مىتوان با اندوختهء بانكى اين موقوفات چاپ نمود به شرط اجازهء واقف در زمان حيات و موافقت شوراى توليت بعد از ممات يا هر كس و دستگاهى كه قانونا قائم مقام آنها باشد . در تكملهء دوم ( يادداشت واقف ) منتشره در جلد سوم « افغان نامه » نگاشتم كه « كتب و رسالاتى كه با بودجهء اين موقوفات چاپ مىشود بايد منزه باشد از تحريكات سياسى ، مخصوصا آلوده نباشد به اغراض سياسى خارجى در لفافهء پژوهش تاريخى و ادبى و ايرانشناسى . . . » و در پايان آن تكمله افزودم « بيم داشتم كه مبادا چنين رسالاتى سالها بعد از ما ، نخواسته و ندانسته ، بوسيلهء اين بنياد چاپ شود پس لازم بود كه در اين يادداشت تذكرى داده شود . » عمدهء مخاطب اين يادآوريها بنياد موقوفات خود ماست نه مؤسسات انتشاراتى ديگر كه هر يك روش خاص خود را دارد و ما دخالتى در كار آنها نداريم . تا زمانى كه نويسندهء اين سطور متولى هستم و فرزند دانشمند من ايرج افشار ، كه به رموز نويسندگى كاملا آگاه مىباشد سرپرست انتشارات اين بنياد است ، موجبى براى نگرانى نخواهد بود ، و بعد از ما هم اميد است كه اين روش ادامه يابد . انشاء الله . ارديبهشت 1362 واپسين نوشتهء واقف تكمله و تبصره يادداشت واقف براى اطلاع نويسندگان كتب نظم و نثرى از گذشتگان يا آيندگان كه با سرمايه و درآمد اين بنياد چاپ و توزيع مىشود بايد منطبق با نيت واقف و هدف وقفنامه باشد ، و مروج زبان درى در قلمرو اين زبان و تحكيم وحدت ملى و تماميت كشور ايران باشد و بوئى از ناحيه‌گرائى و جدائىطلبى ندهد ، و حمايت و ترويج از لهجه‌هاى محلى و زبانهاى خارجى ، به قصد تضعيف زبان فارسى درى نكند . خلاصه آنكه اين كتابها و رسالات بايد منزه باشد از روشهاى تفرقه‌آميز و سياستهاى فتنه‌انگيز چه بطور مرموز و چه علنى . مخصوصا نبايد آلوده باشد به اغراض سياسى خارجى در لفافهء پژوهش تاريخى ، نژادى يا ادبى و فرهنگى و ايران‌شناسى . كتب تاريخى و ادبى « عالمانهء » خارجى كه از عربى و تركى و فرنگى و روسى به فارسى ترجمه مىشود اگر داراى هر دو جنبه از سود و زيان باشد ، بايد قسمت سودمند آنها ترجمه شود قسمت زيان‌بخش اگر ترجمه شود بايد به قصد مبارزه و مقابلهء عالمانه با آن باشد نه جاهلانه ، زيرا گفتهء منطقى ممكن است مؤثر باشد ، نه « شانتاژ » و هوچىگرى . اين بنياد در انتشارات خود بايد در هر حال از دروغ و ناسزا پرهيز كند . بگفتهء نظامى گنجوى :